Szkoła Promująca Zdrowie
Szkoła Promująca Zdrowie
Materiał powstał w oparciu o publikację prof.dr hab.n.med. Barbary Woynarowskiej oraz dr hab. n. społ. Magdaleny Woynarowskiej-Sołdan: Szkoła Promująca Zdrowie. Poradnik dla szkół i osób wspierających ich działania w zakresie promocji zdrowia , Warszawa, Ośrodek Rozwoju Edukacji.
1. Definicja szkoły promującej zdrowie
Szkoła promująca zdrowie to szkoła, która – we współpracy z rodzicami uczniów i społecznością lokalną – systematycznie i planowo tworzy środowisko społeczne i fizyczne sprzyjające zdrowiu oraz wspiera rozwój kompetencji uczniów i pracowników w zakresie dbałości o zdrowie przez całe życie.
2. Model szkoły promującej zdrowie
Polski model Szkoły Promującej Zdrowie obejmuje trzy poziomy działań:
I. Warunki dla tworzenia SzPZ
– poznanie koncepcji, udział społeczności szkolnej, praca koordynatora i zespołu, planowanie oraz współpraca z otoczeniem.II. Główne obszary działań:
- tworzenie środowiska społecznego sprzyjającego zdrowiu,
- tworzenie środowiska fizycznego sprzyjającego zdrowiu,
- edukacja zdrowotna i rozwijanie kompetencji do działania,
- budowanie relacji i współpracy z rodziną i społecznością lokalną.
III. Oczekiwane efekty:
- poprawa zdrowia i samopoczucia uczniów oraz pracowników szkoły,
- trwałe zmiany sprzyjające zdrowiu wpisane w codzienne funkcjonowanie szkoły.
3. Standardy szkoły promującej zdrowie
Zgodnie z modelem SzPZ przyjęto cztery standardy:
STANDARD 1
Koncepcja pracy szkoły, jej struktura i organizacja sprzyjają uczestnictwu społeczności szkolnej w działaniach z zakresu promocji zdrowia oraz ich skuteczności i długofalowości.
STANDARD 2
Klimat społeczny szkoły sprzyja zdrowiu i dobremu samopoczuciu uczniów, nauczycieli, pracowników i rodziców.
STANDARD 3
Szkoła realizuje edukację zdrowotną uczniów i pracowników oraz dąży do poprawy jej skuteczności.
STANDARD 4
Warunki oraz organizacja nauki i pracy sprzyjają zdrowiu i dobremu samopoczuciu całej społeczności szkolnej oraz współpracy z rodzicami.
KOORDYNATOR I SZKOLNY ZESPÓŁ PROMOCJI ZDROWIA
1. Szkolny koordynator ds. promocji zdrowia
Koordynator pełni funkcję lidera działań prozdrowotnych – inicjuje, organizuje i wspiera proces tworzenia Szkoły Promującej Zdrowie.
Powołuje go dyrektor szkoły.
Imię i nazwisko szkolnego koordynatora: Anna Rynkiewicz – nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej/ nauczyciel współorganizujący proces kształcenia
Zadania szkolnego koordynatora:
- Upowszechnianie koncepcji szkoły promującej zdrowie wśród uczniów, pracowników i rodziców.
- Pozyskiwanie członków społeczności szkolnej do wspólnych działań.
- Organizowanie procesu diagnozy, planowania, realizacji i ewaluacji działań.
- Współorganizowanie szkoleń dotyczących promocji zdrowia.
- Kierowanie pracą szkolnego zespołu promocji zdrowia.
- Prowadzenie dokumentacji działań SzPZ.
- Współpraca z koordynatorami sieci wojewódzkiej/rejonowej.
- Rozwijanie własnych kompetencji osobistych i społecznych potrzebnych do prowadzenia działań prozdrowotnych.
2. Szkolny Zespół Promocji Zdrowia
Szkolny zespół wspiera koordynatora, współorganizuje działania i bierze udział w procesie diagnozy, planowania, realizacji i oceny działań prozdrowotnych.
Członkami zespołu mogą być: nauczyciele, pracownicy niepedagogiczni, uczniowie, rodzice, pielęgniarka szkolna oraz przedstawiciele społeczności lokalnej.Członkowie szkolnego zespołu promocji zdrowia:
- Iwona Strungowska – dyrektor/nauczyciel przyrody i plastyki
- Anna Nowicka – nauczyciel wczesnej edukacji
- Anna Aniszewska – nauczyciel wczesnej edukacji
- Anna Wileńska – nauczyciel wczesnej edukacji
- Joanna Kraynik- Goślicka – nauczyciel biologii, geografii, chemii, edukacji zdrowotnej
- Katarzyna Chojnacka – nauczyciel j. angielskiego
- Joanna Lubińska – nauczyciel j. angielskiego/ bibliotekarka
- Radosław Fryza – nauczyciel wychowania fizycznego
- Ewa Angerhoefer – pedagog szkolny/nauczyciel współorganizujący proces kształcenia
- Bożena Dobucka – psycholog szkolny
- Marta Bielska – Brydzińska - nauczyciel współorganizujący proces kształcenia
- Krystyna Komoszyńska - pielęgniarka szkolna
- przedstawiciel Rady Rodziców
- przedstawiciel Samorządu Uczniowskiego
Zadania szkolnego zespołu promocji zdrowia:
- Udział w diagnozowaniu potrzeb i problemów szkoły.
- Współtworzenie planu działań SzPZ i jego realizacja.
- Organizowanie i współorganizowanie działań prozdrowotnych.
- Prowadzenie dokumentacji i wspólne podejmowanie decyzji.
- Rozwijanie własnych umiejętności osobistych i społecznych.
- Stała współpraca z całą społecznością szkolną.
Model Szkoły Promującej Zdrowie
Sprawozdanie z realizacji Szkolnego Programu Wychowawczo‑Profilaktycznego
I semestr roku szkolnego 2025/2026
Wstęp
Realizacja Szkolnego Programu Wychowawczo‑Profilaktycznego w I semestrze roku szkolnego 2025/2026 przebiegała zgodnie z przyjętymi założeniami programowymi oraz harmonogramem działań. Podejmowane działania miały charakter systemowy i obejmowały sferę fizyczną, psychiczną, społeczną oraz aksjologiczną rozwoju uczniów.
Sprawozdanie zostało przygotowane w celu przedstawienia Radzie Pedagogicznej informacji o stopniu realizacji Szkolnego Programu Wychowawczo‑Profilaktycznego oraz stanowi podstawę do formułowania wniosków do dalszej pracy wychowawczej i profilaktycznej szkoły.
Priorytetowe kierunki działań wychowawczo‑profilaktycznych
Działania szkoły w I semestrze roku szkolnego 2025/2026 realizowano zgodnie z kierunkami polityki oświatowej państwa oraz potrzebami rozwojowymi uczniów. Poniżej przedstawiono realizację priorytetów wraz ze szczegółowym wykazem wszystkich zrealizowanych działań.
1. Kształtowanie myślenia analitycznego oraz rozwijanie kompetencji matematycznych i przyrodniczych
Priorytet realizowany był poprzez:
- wdrażanie interdyscyplinarnego podejścia do nauczania przedmiotów ścisłych i przyrodniczych zgodnie z koncepcją STEAM,
- realizację innowacji pedagogicznych: „Kreatywna matematyka”, „Przyroda blisko mnie – odkrywam, doświadczam, chronię”,
- prowadzenie kół zainteresowań: Kreatywna matematyka, Kółko matematyczne, Łamigłówki, Koło szachowe, Kółko gier planszowych,
- organizację konkursów rozwijających logiczne myślenie, w tym turnieju szachowego,
- realizację warsztatów ekologicznych „Zielona Transformacja” „Smog to nie smok z bajki”,
- udział uczniów w akcji „Sprzątanie Świata”,
- wykorzystanie nowoczesnego sprzętu w ramach programu „Laboratoria Przyszłości” podczas zajęć edukacyjnych,
- szkolenie nauczycieli: „Interdyscyplinarne nauczanie przedmiotów przyrodniczych i ścisłych w oparciu o koncepcję STEAM”.
2. Rozwijanie edukacji obywatelskiej, patriotycznej i społecznej
Priorytet realizowano poprzez:
- organizację uroczystości patriotycznych: Apel szkolny z okazji 11 listopada, Wieczornica patriotyczna dla społeczności lokalnej z okazji 11 listopada,
- udział uczniów w konkursach patriotycznych i artystycznych: gminny konkurs recytatorski, powiatowy konkurs piosenki dziecięcej i młodzieżowej „Wolna i Niepodległa”,
- realizację innowacji „Kobieta na kartach historii i kultury”,
- obchody Międzynarodowego Dnia Praw Dziecka,
- porządkowanie grobów i miejsc pamięci narodowej z okazji 1 listopada,
- realizację zbiórek charytatywnych: dla dzieci z oddziału onkologicznego w Olsztynie oraz dla Stowarzyszenia Psia Przystań w Lidzbarku,
- działalność Szkolnego Koła Wolontariatu oraz Koła misyjnego,
- organizację wydarzeń dla społeczności szkolnej i lokalnej: warsztaty świąteczne, jarmark bożonarodzeniowy.
3. Promocja zdrowego stylu życia i aktywności fizycznej
Priorytet realizowany był poprzez:
- realizację programów i projektów prozdrowotnych: „Zainwestuj w zdrowie”, „Program dla szkół”, „Trzymaj formę”, „Czyściochowa Akademia”, „Czyste powietrze”,
- udział w Tygodniu Profilaktyki Zdrowotnej w Powiecie Działdowskim,
- obchody dni zdrowia i higieny: Europejski Dzień Zdrowego Jedzenia i Gotowania, Dzień Owoców i Warzyw, Światowy Dzień Chleba, Światowy Dzień Mycia Rąk, Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego, Dzień Czystego Powietrza,
- organizację aktywnych przerw oraz ćwiczeń śródlekcyjnych,
- realizację zajęć wychowania fizycznego w sali gimnastycznej i na boisku szkolnym,
- udział uczniów w konkursach sportowych: np. gminny konkurs tenisa stołowego,
- wycieczki integracyjno‑rekreacyjne i krajoznawcze,
- spotkania z pielęgniarką szkolną, fluoryzację zębów oraz badania profilaktyczne,
- działania praktyczne promujące zdrowe odżywianie (zdrowe śniadania, sałatki owocowe, kolorowe kanapki),
- przygotowywanie gazetek tematycznych oraz wykorzystanie filmów i prezentacji edukacyjnych.
4. Profilaktyka przemocy rówieśniczej i wspieranie zdrowia psychicznego
Priorytet realizowano poprzez:
- udział szkoły w kampaniach społecznych: „Biała Wstążka”, „Dzieciństwo bez przemocy”,
- realizację Tygodnia Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej oraz Tygodnia Dobrych Relacji,
- realizację innowacji pedagogicznych: „Uczę się rozpoznawać i wyrażać emocje”, „Ja wśród innych – uczymy się empatii, szacunku i pewności siebie”, „Razem możemy więcej”,
- zajęcia wychowawcze, pogadanki i rozmowy na temat emocji, relacji, empatii i wzajemnego szacunku,
- działania interwencyjne oraz rozmowy indywidualne z uczniami i rodzicami,
- współpracę z pedagogiem specjalnym, psychologiem oraz instytucjami wspierającymi,
- udział w teatrzykach profilaktycznych i edukacyjnych: „Calineczka”, „Święty Mikołaj w opałach”, „W krainie zaginionych książek”, „Pozorna gra”.
5. Higiena cyfrowa, bezpieczeństwo w sieci i świadome korzystanie z technologii
Priorytet realizowany był poprzez:
- lekcje wychowawcze dotyczące cyberprzemocy oraz bezpiecznego korzystania z Internetu,
- obchody Dnia Bezpiecznego Komputera,
- realizację projektów: „Odblaskowa Szkoła”, „Bezpieczny uczeń na drodze – świecę przykładem!”, „Akademia Bezpiecznego Puchatka”,
- przeprowadzenie próbnej ewakuacji szkoły,
- wdrażanie standardów ochrony małoletnich – specjalne lekcje, gazetki informacyjne, rozmowy i warsztaty,
- zajęcia rozwijające krytyczne myślenie i analizę treści medialnych,
- szkolenia nauczycieli: „Kreatywne projektowanie w aplikacji Canva”, szkolenia z zakresu ZPE i narzędzi cyfrowych,
- warsztaty dla nauczycieli dotyczące zastosowania sztucznej inteligencji (AI) w edukacji,
- zajęcia praktyczne z wykorzystaniem sprzętu programu „Laboratoria Przyszłości”,
- bieżące kontakty indywidualne z rodzicami w zakresie bezpieczeństwa uczniów.
6. Promocja kształcenia zawodowego i doradztwa zawodowego
Priorytet realizowano poprzez:
- działania doradcze realizowane na godzinach wychowawczych,
- udział uczniów w Ogólnopolskim Tygodniu Kariery „Siła relacji w erze samotności”,
- wycieczkę edukacyjną na Dzień Otwarty Koszar 4. Brodnickiego Pułku Chemicznego im. Ignacego Mościckiego,
- rozmowy z uczniami dotyczące planowania dalszej ścieżki edukacyjno‑zawodowej.
7. Rozwijanie zainteresowania kulturą, czytelnictwem i językiem polskim
Priorytet realizowany był poprzez:
- działania biblioteczne i czytelnicze: Ogólnopolski Dzień Głośnego Czytania, Pasowanie na Czytelnika, akcja „Od czytelnika dla czytelnika”,
- realizację innowacji „Lekturki spod chmurki”,
- wyjścia do biblioteki szkolnej i publicznej (m.in. zajęcia: „Świąteczne przygotowania”, „Mikołajkowe kalendarze”, „Dzień Kota”),
- udział uczniów w konkursach recytatorskich i artystycznych,
- organizację teatrzyków edukacyjnych i profilaktycznych.
8. Wspieranie aktywności poznawczej uczniów oraz jakości pracy szkoły
Priorytet realizowany był poprzez:
- stosowanie oceniania kształtującego w pracy dydaktycznej,
- realizację innowacji „Mówię, opowiadam, komunikuję”, „Easy English”, „Aktywna przerwa”,
- wdrażanie metod aktywizujących, projektów edukacyjnych i pracy zespołowej,
- organizację zajęć dodatkowych: kółko plastyczne, profilaktyka logopedyczna, logo‑zabawy w przedszkolu, koło „Bezpieczny uczeń” oraz realizacja projektu „Bezpieczny uczeń na drodze – świecę przykładem!”
- wewnątrzszkolne doskonalenie nauczycieli: „Ocenianie kształtujące jako strategia nauczania wspierająca sprawczość uczniów i efektywność pracy nauczyciela”, e‑szkolenia: „Przemoc szkolna – odpowiedzialność nauczyciela, działania interwencyjne w świetle przepisów prawa”, „Zrozumieć i wesprzeć – praktyczne sposoby pracy z lękiem, strachem i wycofaniem uczniów”.
Uroczystości, wydarzenia i obchody szkolne
- Pasowanie uczniów klas pierwszych połączone z obchodami Dnia Edukacji Narodowej
- klasowe obchody Dnia Chłopaka,
- Światowy Dzień Życzliwości, Dzień Kredki, Dzień Kropki, Dzień Postaci z Bajek, Dzień Pluszowego Misia, Światowy Dzień Kota,
- Mikołajki szkolne,
- Andrzejki szkolne,
- Jasełka szkolne,
- wigilie klasowe,
- warsztaty świąteczne,
- bal karnawałowy,
- obchody Dnia Babci i Dziadka.
Wnioski do dalszej pracy
Na podstawie analizy zrealizowanych działań sformułowano następujące wnioski:
- kontynuować działania wzmacniające zdrowy styl życia uczniów, w tym zdrowie psychiczne uczniów,
- przeciwdziałać agresji słownej, fizycznej psychicznej
- rozwijać kompetencje społeczne i empatię, przeciwdziałać samotności w grupie,
- systematycznie podejmować działania profilaktyczne dotyczące cyberprzemocy i bezpieczeństwa,
- szkolenia dla rodziców i nauczycieli związane z promocją zdrowia
- wzmacniać współpracę z rodzicami i instytucjami wspierającymi szkołę,
- rozwijać ofertę zajęć dodatkowych i innowacji pedagogicznych,
- konsekwentnie egzekwować obowiązujące normy i zasady zachowania.
Podsumowanie
Realizacja Szkolnego Programu Wychowawczo‑Profilaktycznego w I semestrze roku szkolnego 2025/2026 przebiegała zgodnie z przyjętymi założeniami. Podejmowane działania były adekwatne do potrzeb rozwojowych uczniów oraz aktualnych wyzwań wychowawczych i profilaktycznych.
Program przyczynił się do wzmocnienia kompetencji społecznych i emocjonalnych uczniów, poprawy bezpieczeństwa, promocji zdrowego stylu życia oraz rozwoju postaw obywatelskich. Wnioski z realizacji programu zostaną wykorzystane do planowania działań wychowawczo‑profilaktycznych w II semestrze roku szkolnego 2025/2026.
Skład zespołu:
- Anna Rynkiewicz – przewodnicząca
- Teresa Kowalkowska
- Ewa Angerhoefer
Wyniki diagnozy według standardów SzPZ w roku szkolnym 2025/2026
Standard I – Polityka i struktury sprzyjające promocji zdrowia
Średnia liczba punktów uzyskanych w Standardzie I wyniosła 4,5.
Najwyżej ocenione obszary:
- struktura dla realizacji programu SzPZ – 5,0,
- uwzględnienie promocji zdrowia w dokumentach oraz w pracy i życiu szkoły – 4,7,
- planowanie, ewaluacja i dokumentowanie działań – 4,6.
Najniżej oceniony obszar:
- szkolenia, systematyczne informowanie i dostępność informacji na temat koncepcji SzPZ – 3,8.
Wnioski:
Szkoła posiada dobrze funkcjonujące struktury organizacyjne i dokumentacyjne sprzyjające realizacji programu SzPZ. Jednocześnie widoczna jest potrzeba zwiększenia liczby szkoleń oraz systematycznego informowania nauczycieli i pracowników niepedagogicznych na temat idei i założeń Szkoły Promującej Zdrowie.Standard II – Klimat społeczny szkoły
Średnia liczba punktów dla wszystkich badanych grup wyniosła 4,25.
- uczniowie – 3,1,
- nauczyciele – 4,7,
- pracownicy niepedagogiczni – 4,3,
- rodzice – 4,9.
Badania klimatu społecznego klas wykazały:
- w klasach młodszych – pozytywne relacje koleżeńskie i wspólne zabawy jako mocne strony,
- wskazanie hałasu w szkole jako elementu niekorzystnego,
- w klasach starszych – dobre samopoczucie uczniów i wsparcie nauczycieli jako mocne strony,
- występowanie konfliktów i dokuczania między uczniami jako obszar wymagający pracy.
Wnioski:
Relacje dorosłych w szkole oraz współpraca z rodzicami oceniane są bardzo wysoko. Jednocześnie uczniowie wskazują na problemy związane z relacjami rówieśniczymi, konfliktami oraz nadmiernym hałasem, szczególnie w czasie przerw.Standard III – Edukacja zdrowotna
Średnia liczba punktów w Standardzie III wyniosła 4,5.
- realizacja edukacji zdrowotnej zgodnie z podstawą programową – 4,6,
- aktywny udział uczniów oraz współpraca z rodzicami i środowiskiem lokalnym – 4,3,
- działania na rzecz poprawy jakości edukacji zdrowotnej – 5,0,
- edukacja zdrowotna nauczycieli i pracowników niepedagogicznych – 4,0.
Wnioski:
Edukacja zdrowotna uczniów realizowana jest na wysokim poziomie. Zdiagnozowano jednak potrzebę dalszego doskonalenia nauczycieli oraz pracowników niepedagogicznych w zakresie edukacji zdrowotnej.Standard IV – Warunki oraz organizacja nauki i pracy
Średnia liczba punktów uzyskanych w Standardzie IV wyniosła 3,8, co jest najniższym wynikiem spośród wszystkich standardów.
- organizacja przerw międzylekcyjnych – 3,0,
- czystość w szkole – 3,7,
- wybrane pomieszczenia i wyposażenie szkoły – 3,8,
- żywienie w szkole – 4,1,
- wychowanie fizyczne i aktywność fizyczna – 4,4.
Wnioski:
Największym wyzwaniem dla szkoły jest organizacja przerw międzylekcyjnych, co wiąże się m.in. z hałasem, ograniczonymi możliwościami aktywnego spędzania czasu oraz trudnościami w budowaniu pozytywnych relacji rówieśniczych w tym czasie.Wnioski końcowe z diagnozy
Na podstawie analizy wyników diagnozy Zespół ds. Szkoły Promującej Zdrowie stwierdza, że:
- szkoła posiada wiele mocnych stron w zakresie realizacji programu SzPZ,
- najwyżej oceniane są relacje dorosłych, współpraca z rodzicami oraz działania edukacyjne,
- najniższe wyniki dotyczą warunków organizacyjnych, w szczególności organizacji przerw międzylekcyjnych.
W związku z powyższym rekomenduje się, aby jako główny problem priorytetowy szkoły przyjąć:
- organizację przerw międzylekcyjnych.
Realizacja działań w tym obszarze może przyczynić się do poprawy klimatu społecznego szkoły, zmniejszenia hałasu, wzmocnienia relacji rówieśniczych oraz poprawy dobrostanu uczniów.